Dergide, “Vahyin aydınlığında yaşayan adam: Mehmet Âkif”, “Mehmet Âkif’in İslam Tasavvuru”, “Mehmet Âkif Ersoy’un Tefsirciliği”, “Yerli Kalarak Modernleşmek: Mekteple Memleket Arasında Bir Mütefekkir ve Vaiz Olarak Âkif”, “Mehmet Âkif Ersoy’un hayatında ve Safahat’ta kadın”, “Din Hizmetinde Örnek Şahsiyet: Mehmet Akif” ve “Mehmet Akif Ersoy’un Vaaz ve İrşad Faaliyetlerinde Kur’an Tefsiri’nin Yeri ve Önemi” başlıklı bilimsel makaleler yer alıyor.

Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Prof. Dr. Davut Aydüz, Prof. Dr. Ali Akpınar ve daha birçok akademisyen tarafından kaleme alınan yazıların yer aldığı özel sayının son bölümünde, Mehmet Âkif’in “Dârû’l-Fünûn” ders kitapları arasında basılan “Kavâ’id-i Edebiyye” adlı eseri de Osmanlıca aslıyla yer alıyor.

“Kızım Suat, sakın firak dolu nâmeler yazma” diyordu Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy, kızına gönderdiği bir mektupta. Ersoy’un Mısır’daki sürgün yıllarında kızı Suad Hanım’a, damadı Ahmet Bey’e ve torunu Ferda’ya yazdığı mektuplar ve gönderdiği fotoğraflar ilk kez gün yüzüne çıktı.

Eyüp Belediyesi’nin katkılarıyla Timaş Yayınları’nın Görsel Tarih serisinden okura ulaşan Firaklı Nâmeler adlı kitabı Ömer Hakan Özalp yayına hazırladı.

Kendi ülkesinde gördüğü baskılar sebebiyle gönüllü bir sürgünü tercih eden Mehmet Akif, 1925-1936 yılları arasında dönmemek üzere Mısır’a gider. Kendisi bu gidişin gerekçesini dostlarından Şefik Kolaylı’ya “Arkamda hafiye gezdiriyorlar.

Ben, vatanını satmış ve memlekete ihanet etmiş adamlar gibi muamele görmeye tahammül edemiyorum. İşte, bundan dolayı gidiyorum” sözleriyle açıklar.

İyilik bildiren iki satıra hasret

Arkadaşı Abbas Halim Paşa’nın daveti üzerine önce kendisi daha sonra iki oğlu Emin ve Tahir’le eşi İsmet Hanım’ı da alarak Mısır’a giden Mehmet Akif, burada kaldığı süre zarfında geride kalan evlatlarına Mısır’daki yaşantılarını anlatan mektuplar yazar.

Akif’in gönüllü sürgün günlerine dair özel bilgiler ihtiva eden bu fotoğraf ve mektuplardan oluşan koleksiyon, İstiklâl şairinin vatan hasreti ve baba şefkatini gözler önüne serer. Kızı ve damadıyla yaptığı mektuplaşmaların her satırında bu derin özlemin izlerini görmek mümkün.

Öyle ki çocuklarından gelen mektuplar biraz geciktiğinde yaptığı tatlı-sert sitemlerle onlardan gelecek ‘iyilik’ bildiren iki satırı nasıl büyük bir heyecanla beklediğini anlatmaya çalışır.

Mehmet Akif “bülbülsüz diyar” dan gönderdiği firaklı nâmelerde sık sık meslektaşı olan damadına “vatan”a hizmet etmeyi öğütlüyor, kızına ise haline şükretmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Mektuplarında neler yazdı?

İlki 1 Mart 1928, sonuncusu 23 Mart 1936 tarihini taşıyan mektuplar Mısır Hilvan’dan Milas, Erciş ve Beytüşşebab’da yaşayan kızı Suad Hanım’la damadı Ahmet Bey’e gönderilmiş. Mektuplardan 43′ü Akif’e, 3′ü eşi İsmet Hanım’a, bir tanesi de oğlu Emin’e ait.

Mektuplar dosya sayfasına arkalı önlü yazılmış ve bu mektuplar bir tarafı Suad Hanım’a diğer tarafı Ahmed Bey’e olmak üzere genellikle çift taraflı olarak kaleme alınmış.

Torunlarının sağlıkları, okumaları, yeme-içmeleri, kızının ev işleri, meşgaleleri, komşularıyla ve çevreleriyle ilişkileri, -meslektaşı olan- damadının tayini, mesleki işleri gibi şahsi hayatlarına; hayvan beslemek, odun-kömür ve yiyecek gibi ev hallerine, yaşadıkları şehirlere ve hava durumlarına dair bilgiler istenilen, hayatın sıkıntılarına karşı birtakım nasihatlar içeren mektuplarda Akif, hanımı, çocukları Emin ve Tahir’e ve Mısır’daki yaşantılarına ilişkin bilgiler veriyor.

Akif’in baba şefkatiyle yaptığı nasihatler de mektupların en etkileyici satırları arasında öne çıkıyor.

Mehmet Akif kızını nasıl cezalandırdı!

Bihî Suad,

Mektubunuz çok geciktiği için annen alabildiğine sinirlenmişti. Kaç kereler bu hususta ricada bulunmuştum, aman üç-beş satırlık âfiyet haberlerinizi bir an evvel yollayın demiştim.

Nedense bir-iki mektuptan sonra ihmale başlıyorsunuz. Ceza olarak ben de bu sefer cevabımı hayli tehir ediyorum ve gayet kısa yazıyorum. İkinci bir ceza olarak resmimi ne sana hediye ediyorum, ne de Ahmed’e! Ferda Kadın’a yolluyorum.

Havalarınız hâlâ iyi mi gidiyor? Ferdâ nasıl?

Annen hayli zamandır pek iyi idi. Sıkıldı bir kere göğsü tuttu. İki-üç gündür de parmaklarında dolama gibi şişlikler hasıl oldu. Zavallıyı uyutmuyorlar. Bir gün gidebilirse hekime parmaklarını gösterip ilaç alacak.

Mahsus gözlerini öpüyor. Benim tarafımdan Ferda’yı öpüver olmaz mı?

Allah’a emanet ol Suad Hanım.

Baban Mehmet AKİF

TARAF GAZ.

Program:

Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı
Açılış Konuşmaları
Malik TÜREDİ(Marmara Eğitimciler Derneği Başkanı)
Hasan Ahmet GÖKÇE(Sütun Yayınları Genel Yayın Yönetmeni)
Protokol Konuşmaları
Yusuf ÇAĞLAR-Muallim Mehmet Akif
Ahmet YENİLMEZ-Mehmet Akif Dönüyor(Tiyatro Gösterisi)
Ertuğrul ERKİŞİ-Safahattan Şarkılar Konseri

Nasıl tükenmesin ki. Batı’da İngilizlerin tam desteğini alan Yunanlılar hiçbir zaman unutulması mümkün olmayan pervasız vahşetler yaparak ilerliyor, Güney vilayetlerimizde Fransız destekli Ermeni Çeteleri, Doğu’da Ermeniler adeta dehşet saçıyor, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde başlayan iç isyanlar ortalığı kasıp kavuruyordu.

Böyle bir ortamda Yunan askerleri 8 Temmuz 1920′de Osmanlı Devleti’nin ilk payitahtlarından Bursa’ya girdiler.

Bursa’nın işgalinden 2 gün sonra 12 Temmuz 1920′de Hakimiyeti Millîye Gazetesi “Bahtsız Bursa” başlıklı bir yazı ile Yunanlıların burada yaptıkları vahşeti gözler önüne serdi.

Yazıda şöyle deniyordu. “…Bahtsız Bursa, artık altı yüz senedir gönül verdiği Türkün sesinden uzak yabancı bayrakların gölgesinde sıtmalı bir halde kurtuluş yolunu bekliyor. Nilüfer Sultan’ın asırlardır sönmeyen aşk fısıldayan türbesi, şimdi harap bir mezarlıktan başka bir şey değil, belki de bir penceresi bir Ayasofya eder denen Türk mabetleri yıkılıyor.”

Bu kara haberler bütün millet fertlerini olduğu gibi, Mehmet Akif’i de derinden sarsıyordu.

Duyduğu acı haberlerin parçaladığı hassas kalbinin sızılarını, karargah haline getirdiği Taceddin Dergahı’nda “BÜLBÜL” adını verdiği şiirinde dile getirdi.

Akif, bu eserini yakın dostu Hasan Basri (Çantay)’e ithaf etti. Hasan Basri Çantay Bülbül’ün yazılışı ile ilgili şunları nakleder: “(1921) yılının Mayıs iptidalarında idi, Ankara’da idik. Üstad alessabah bize geldi, yazdığı bir şiirini okuyacağını müjdeledi ve okudu. Bu, Bülbül’dü. Beğenip beğenmediğimi sordu; Kendisine acizane, şu kanaati arz ettim: “Üstad, Bülbülünüz Gülistanı asarınızın en bedii ve coşkun bir dilidir.”
Şiiri yorumlayan Nihad Sami Banarlı, “Bülbül” şiirinde kelimeler ağlıyor, millet ise kan ağlıyor” diyordu.

Hazırlayan: Ahmet Çolak

Habervaktim

Marş, Bakanlar Kurulu kararıyla telif haklarında istisna kapsamına alınarak ‘devletin malı’ olarak tescil edilecek. Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu yönde hazırladığı çalışmayı dün Başbakanlık’a sundu.

Söz yazarı Mehmet Akif Ersoy ve bestecisi Zeki Üngör’e yıllardır tek kuruş telif hakkı ödenmeyen İstiklal Marşı’yla ilgili ihmal, Alman meslek birliğinin uyanıklığı ile ortaya çıktı. Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürü Abdurrahman Çelik, 5846 sayılı Telif Hakları Kanunu’nun ‘bütün eserlere telif hakkı ödeneceği’ kuralını içeren 47. maddesine bir istisna getirilerek, Bakanlar Kurulu kararı ile İstiklal Marşı’nın ‘devletin malı’ olarak kabul edileceğini açıkladı. Mehmet Akif’in şiiri yazdığı dönemde telif haklarına ilişkin dünyada herhangi bir düzenleme bulunmadığını anlatan Çelik, bu sebeple kimseye telif ödenmediğini söyledi. Çelik, yaptıkları araştırma sonucu Zeki Üngör’ün de telif ödenecek herhangi bir yakınının bulunmadığını aktardı. GEMA’nın telif istemesinin ardından harekete geçtiklerini ifade eden Çelik, hazırlanan değişikliğin dün Başbakanlık’a gönderildiğini belirtti. Genel Müdür Çelik, düzenlemenin Bakanlar Kurulu’nun onayından geçmesiyle hiç kimsenin İstiklal Marşı’ndan telif isteyemeyeceğini dile getirdi. Bundan sonraki süreçte telif konusunda yeni bir problemin çıkmaması için kanunda düzenleme yapılması gerektiğini de hatırlattı.